Báo Quân đội nhân dân cuối tuần: Anh hùng LLVT Phan Văn Quý: “ Tôi muốn làm việc gì đó cho đồng đội – những người không trở về”

Người lính trên thương trường

- Trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống Mỹ, được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân từ khi tuổi đời còn rất trẻ (23 tuổi), rồi kết cục lại trở thành một doanh nhân thành đạt, phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ đã giúp gì cho ông trên con đường kinh doanh?

Cuối năm 1971, tôi nhập ngũ, huấn luyện một tháng, học lái xe 5 tháng. Năm 1973, Hiệp định Paris được ký kết, tôi được chuyển về cùng thành lập Sư đoàn vận tải 571 (Sư đoàn sau này được phong danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân). Với sự giúp đỡ của đồng đội, cùng sự cố gắng của chính mình, từ năm 1973 đến 1976, tôi đều được bình bầu danh hiệu “Chiến sỹ quyết thắng”. Với thành tích giữ xe tốt, dùng xe bền (chiếc xe tôi lái giờ được trưng bày ở Bảo tàng Tổng cục Hậu cần) và vận tải năng suất cao, tôi được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND.

Trưởng thành trong quân ngũ, phẩm chất của người lính giúp tôi rất nhiều sau này – đó là bản lĩnh không bao giờ lùi bước trước khó khăn, phải tìm ra được cái thuận lợi. Ra thương trường, cái gì thuận lợi thì tôi không quan tâm vì mọi người đều tham gia, vì thế sự cạnh tranh sẽ rất gay gắt. Trước khó khăn, mình đầu tư để gỡ, nếu thành công, sẽ đem lại hiệu quả cao hơn. Tôi đã rút kinh nghiệm từ chính mình, phải đi trước một cái gì đó. Tôi rất tâm huyết với câu nói của Nguyên soái Giu-cốp: Một người tá giỏi là phải chỉ huy quân xông pha trận đánh. Nhưng một người tướng giỏi phải là người nhận định được trận đánh.

Hai phẩm chất nữa tôi được rèn luyện từ thủa trong quân ngũ là sự chân thành và tính đồng đội. Những phương án kinh doanh của mình, có thể không thuyết phục được mọi người về mặt hiệu quả nhưng vì sự chân thành của mình, mọi người vẫn có thể ủng hộ. Cũng trong công việc, tôi quan niệm, mỗi người có thể có cái tôi riêng, nhưng phải luôn luôn tôn trọng tính đồng đội, làm gì cũng phải làm bật thành quả của cái chung.

- Còn tính trách nhiệm của người lính với cộng đồng, với đồng đội, thưa ông?

Lúc mới nhập ngũ, thấy cả tuyến đường Trường Sơn bị máy bay B52 rải thảm trắng xóa toàn đá vôi, tôi nghĩ: hôm nay tối rồi chưa chết, thì ngày mai chết, mai không chết thì ngày kia chết. Thế rồi, những suy nghĩ tiêu cực dần dần cũng qua. Tiếp đó đến thời kỳ quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Rồi hòa bình, quyết làm lụng để mua cái nhà, cái xe. Rồi thành công nhiều hơn, để giờ đây có được cảm giác một cuộc sống ổn định. Tuy nhiên, cái chất lính vẫn chảy đầy trong huyết mạch tôi. Tôi muốn xây dựng doanh nghiệp có đặc trưng của người lính: bảo vệ quyền lợi của cổ đông, hoàn thành nhiệm vụ với nhà nước, tạo ra sân chơi cho nội bộ anh em như người nhà nhưng phải tôn trọng nguyên tắc công việc là chính.

Tôi bắt đầu thành công với bất động sản, rồi đầu tư vào tài chính, chứng khoán. Tôi muốn trồng cây, chăm bón đến khi có quả chứ không đi nhặt quả non. Được cũng vui, không được cũng vui, quan trọng là phải tạo dựng được một nền móng vững chắc.

“Những trang vàng liệt sỹ”

- Tôi được biết, ý tưởng xây dựng một cuốn “Những trang vàng liệt sỹ” đến với ông rất bất ngờ?

Đúng là ý tưởng ấy đến bất chợt. Nhưng thực chất, để nó nảy sinh, phải từ nền móng có sẵn. Mình là người lính trở về sau chiến tranh, luôn mong muốn làm cái gì đó cho đồng đội mình, những người không trở về.

Dịp ngồi trò chuyện với các anh ở Báo Quân đội nhân dân, ý tưởng phát sinh: có danh bạ điện thoại sao không có Trang vàng liệt sỹ?. Nhưng thời đó, tôi chưa có điều kiện để thực hiện, không “có thực” không thể “vực được đạo”! Nhưng tôi vẫn nung nấu sẽ thực hiện được ngay khi có thể.

Sau một thời gian làm kinh doanh, với sự giúp đỡ của bạn bè, đồng đội và sự tự lực của bản thân, giờ tôi đã có thể thực hiện được ước mơ của mình. Ban đầu, tôi xin được ủng hộ 1 tỷ đồng cho “Những trang vàng liệt sỹ”. Sau đó, tôi sẽ tích cực vận động các doanh nghiệp, các nhà hảo tâm đóng góp.

- Trước khi quyết tâm thực hiện “Những trang vàng liệt sỹ”, ông đã từng ủng hộ các hoạt động từ thiện?

Gần đây nhất, chúng tôi đã tài trợ hơn 2 tỷ đồng cùng Báo Thanh niên thực hiện chương trình “Vì khúc ruột miền Trung”.

Miền Trung là một trong những khu vực thường xuyên phải chịu những hậu quả nặng nề của các đợt bão lũ. Miền Trung cũng là một trong những khu vực có nền kinh tế phát triển chậm so với các khu vực khác. Đồng bào miền Trung còn nghèo, con em miền Trung còn phải chịu nhiều thiệt thòi về mọi mặt: ăn, mặc, ở, văn hóa, giáo dục… Theo thống kê, mỗi năm trung bình có khoảng 2 tỷ đồng dành để tài trợ riêng cho miền Trung. Tuy nhiên, tất cả các khoản tài trợ ấy chỉ giúp đồng bào miền Trung được những khó khăn trước mắt. Với điều kiện khí hậu khắc nghiệt như ở miền Trung, việc ủng hộ, tài trợ phải có kế hoạch và chiến lược lâu dài. Vì thế, trong kế hoạch sắp tới, chúng tôi sẽ thành lập Quỹ Hỗ trợ thiên tai miền Trung để ủng hộ đồng bào miền Trung được lâu dài hơn.

Quỹ Hỗ trợ thiên tai miền Trung là một quỹ hoạt động phi lợi nhận, có sự tham gia của các doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và những cá nhân có tâm huyết, hiện đang sống ở trong nước và nước ngoài tự nguyện đóng góp. Nguồn của quỹ này sẽ được sử dụng vào mục đích tài trợ, ủng hộ, khắc phục hậu quả lũ lụt, thiên tai, cứu trợ khẩn cấp cho đồng bào miền Trung và tài trợ cho các chương trình, đề án nhằm mục đích nhân đạo, khuyến khích phát triển văn hóa, giáo dục, y tế, thể dục, thể thao, khoa học… vì sự phát triển  của miền Trung và cộng đồng.

- Ông dự kiến sẽ thực hiện cuốn “Những trang vàng liệt sỹ” như thế nào?

Nội dung của cuốn sách sẽ là những đoạn trích ngang của tất cả các liệt sỹ 3 thời kỳ. Song song với việc xuất bản cuốn sách, tôi còn mong đây sẽ trở thành một dịp lớn giáo dục tinh thần “Uống nước nhớ nguồn”, với các hoạt động trải dài trong suốt thời gian làm sách.

Khi cuốn sách hoàn thành, sẽ được đem tặng cho mỗi gia đình liệt sỹ một cuốn có tên liệt sỹ.

- Và ý nghĩa của việc làm ấy, thưa ông?

Theo tôi, chương trình mang khá nhiều ý nghĩa. Sử sách trước nay chỉ có thể ghi nhận một vài cá nhân điển hình, hoặc các trận đánh tieu biểu, chứ không thể ghi nhận công lao của từng cá nhân, đặc biệt là các liệt sỹ trong chiến tranh. Nhiều liệt sỹ ra đi mà không còn gì để lại. Cuốn “Những trang vàng liệt sỹ” sẽ để các gia đình thân nhân liệt sỹ tự hào về con, em mình đã hy sinh cho đất nước. Thứ hai, đây là một hành động “Uống nước nhớ nguồn”, thể hiện lòng biết ơn với những người đã cống hiến cả cuộc đời mình vì nền hòa bình của dân tộc. Thứ ba, cuốn sách có tác dụng giáo dục các thế hệ sau này, đặc biệt trong nhà trường. Tôi lấy ví dụ việc này, nếu trong Phòng truyền thống của trường có một cuốn, đến giờ dạy bộ môn Lịch sử, cô giáo, thày giáo điểm lại trường ta có bao nhiêu người đã hy sinh vì Tổ Quốc, chắc hẳn các em học sinh trường đó sẽ rất tự hào.

Thời gian còn lại của cuộc đời, nếu làm được việc đó, tôi sẽ hoàn toàn mãn nguyện.

Nguồn: Báo Quân đội Nhân dân cuối tuần số 630 (908) ngày 27/01/2008

Tác giả: Thái Minh