Báo Cựu chiến binh Việt Nam - Tượng đồng hai vị tư lệnh Trường Sơn và tâm nguyện của người Anh hùng
16/05/2019
Cùng với một chuỗi Chương trình tài trợ, thiết thực kỷ niệm 60 năm Ngày mở đường Trường Sơn, AHLLVTND Phan Văn Quý, chiến sỹ lái xe Trường Sơn, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Thái Bình Dương đã âm thầm, quyết liệt thực hiện được tâm nguyện của mình, dựng được tượng đồng, tri ân hai nhân vật tiêu biểu của đường Trường Sơn huyền thoại là Tướng Đồng Sỹ Nguyên - Vị tướng huyền thoại của Trường Sơn, Nhà thơ Phạm Tiến Duật – Con chim lửa của Trường Sơn và một số hoạt động tri ân của Hội Truyền thống Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh Việt Nam. Nhân dịp kỷ niệm 60 năm Ngày mở đường Trường Sơn, Ngày Truyền thống Bộ đội Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam (19/5/1959-19/5/2019), đại tá, nhà báo Nguyễn Duy Tường, Tổng Biên tập Báo Cựu chiến Binh đã có bài viết "Tượng đồng hai vị tư lệnh Trường Sơn và tâm nguyện của người Anh hùng" đăng trên Báo Cựu chiến binh. Dưới đây là nội dung bài viết:
"Xin thưa với Anh hùng LLVTND Phan Văn Quý, hai vị Tư lệnh đó, một là Tư lệnh chiến trường Trường Sơn – Tướng Đồng Sĩ Nguyên và một vị nữa cũng là “Tư lệnh”, nhưng là “Tư lệnh thơ” của Trường Sơn – Phạm Tiến Duật.
17 tuổi vào Trường Sơn, trở thành “Tuấn mã Trường Sơn”, được phong Anh hùng khi mới 23 tuổi, Phan Văn Quý sớm là gương sáng, là biểu tượng của tuổi trẻ Trường Sơn thời thắng Mỹ. Là dân cầm bút may mắn có duyên với bộ đội Trường Sơn, nhiều lần tôi nảy ý định viết điều gì đó về anh. Thay trả lời, anh nói ở Trường Sơn ngày đó có nhiều Thủ trưởng và đồng đội của anh không những rạng danh Anh hùng mà còn xứng đáng được dựng tượng đài…
Từ cách ứng xử tế nhị và khiêm nhường đó, tôi càng thấm thía điều mà nhiều người gần gũi anh thường nói: Luôn nghĩ về người khác cũng là một trong những tố chất Anh hùng của Phan Văn Quý. Rồi hơn một năm trở lại đây tôi hiểu việc tạc tượng những người anh ngưỡng mộ, kính trọng là tâm nguyện, khát khao và anh âm thầm, quyết liệt thực hiện.
Với anh, nhân vật đầu tiên của Trường Sơn được anh ngưỡng mộ, kính phục là Tướng Đồng Sỹ Nguyên. Anh cho tôi là người may mắn được “tạc tượng” bác Nguyên bằng bộ ba cuốn hồi ký của bác. Rồi anh trăn trở: nếu dựng tượng bác Nguyên thì chọn hình mẫu, tư thế nào có tính tổng thể; khắc họa được thần thái, bản lĩnh, tâm hồn của một vị Tướng được xem như “linh hồn” của đường Trường Sơn…
"Xin thưa với Anh hùng LLVTND Phan Văn Quý, hai vị Tư lệnh đó, một là Tư lệnh chiến trường Trường Sơn – Tướng Đồng Sĩ Nguyên và một vị nữa cũng là “Tư lệnh”, nhưng là “Tư lệnh thơ” của Trường Sơn – Phạm Tiến Duật.
17 tuổi vào Trường Sơn, trở thành “Tuấn mã Trường Sơn”, được phong Anh hùng khi mới 23 tuổi, Phan Văn Quý sớm là gương sáng, là biểu tượng của tuổi trẻ Trường Sơn thời thắng Mỹ. Là dân cầm bút may mắn có duyên với bộ đội Trường Sơn, nhiều lần tôi nảy ý định viết điều gì đó về anh. Thay trả lời, anh nói ở Trường Sơn ngày đó có nhiều Thủ trưởng và đồng đội của anh không những rạng danh Anh hùng mà còn xứng đáng được dựng tượng đài…
Từ cách ứng xử tế nhị và khiêm nhường đó, tôi càng thấm thía điều mà nhiều người gần gũi anh thường nói: Luôn nghĩ về người khác cũng là một trong những tố chất Anh hùng của Phan Văn Quý. Rồi hơn một năm trở lại đây tôi hiểu việc tạc tượng những người anh ngưỡng mộ, kính trọng là tâm nguyện, khát khao và anh âm thầm, quyết liệt thực hiện.
Với anh, nhân vật đầu tiên của Trường Sơn được anh ngưỡng mộ, kính phục là Tướng Đồng Sỹ Nguyên. Anh cho tôi là người may mắn được “tạc tượng” bác Nguyên bằng bộ ba cuốn hồi ký của bác. Rồi anh trăn trở: nếu dựng tượng bác Nguyên thì chọn hình mẫu, tư thế nào có tính tổng thể; khắc họa được thần thái, bản lĩnh, tâm hồn của một vị Tướng được xem như “linh hồn” của đường Trường Sơn…
Ông Phan Văn Quý, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Thái Bình Dương (người cầm giấy) trong buổi trao tặng bức tượng Tướng Đồng Sỹ Nguyên cho gia đình Trung tướng tại Hà Nội
Nhớ lại, khi giúp bác Nguyên viết cuốn hồi ký “Đường xuyên Trường Sơn”, tôi có mô tả hình ảnh bác vào tầm tuổi ngoài bốn chục, rất phong độ trong bộ quân phục vải Tô Châu gọn ghẽ, đầu đội mũ sắt, vai khoác ống nhòm và chiếc xắc cốt da Liên Xô, chân đi ủng…, phăm phăm thị sát từng trọng điểm, từng cung đường “lửa”… Bộ đội nam nữ thanh niên xung phong… gặp bác khi đó đều ngưỡng mộ, mê tít. Tôi tin nhiều lần anh được gặp Tư lệnh của mình trên đường Trường Sơn với khuôn hình như vậy, nên anh bảo sẽ suy nghĩ thêm.
Trong bộn bề công việc của người chủ trì một công ty tư nhân đang triển khai cùng lúc nhiều dự án với vốn liếng hàng chục nghìn tỷ, lại là nhà tài trợ cho rất nhiều hoạt động kỷ niệm 60 năm Ngày truyền thống bộ đội Trường Sơn, tôi nghĩ tâm nguyện đúc tượng Tướng Đồng Sỹ Nguyên sẽ được anh thực hiện vào một dịp khác. Nhưng rồi, tôi nhận được liên tục tín hiệu mừng từ anh; rằng anh đã cùng nhà điêu khắc tài hoa Nguyễn Phú Cường – Phó cục trưởng Cục Mỹ thuật Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch (tác giả của công trình tượng đài Bộ đội Trường Sơn và nhiều tác phẩm điêu khắc có giá trị khác) dày công nghiên cứu, phác thảo tượng bác Nguyên. Đặc biệt, phác thảo đã được bác Nguyên, các con của bác cùng nhiều Tướng lĩnh, sĩ quan gần gũi bên bác hồi ở Trường Sơn góp ý và sau năm lần anh giám sát đúc, tượng đã hoàn thành mỹ mãn. Tượng đồng có tỷ lệ 1/1 (bằng người thật), tạc dáng Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên trong tư thế ngồi, mũ sắt úp trên đầu gối, tay phải cầm ống nhòm, quan sát một trọng điểm, một cung đường để vạch định một kế hoạch chiến dịch vận tải mới.
Điều giá trị, thiêng liêng nhất theo tôi, anh Quý đã thực hiện được tâm nguyện của mình, dựng được tượng Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên khi bác còn sống trên cõi đời này. Được bác Nguyên chứng kiến tâm nguyện của anh đã thành hiện thực, cũng là niềm hạnh phúc lớn của anh.
Nguyện vọng của anh Quý là tượng bác Nguyên sẽ thật sự ý nghĩa sâu sắc và có giá trị lan tỏa nếu được đặt ở một di tích hoặc một địa điểm gắn với lịch sử đường Trường Sơn. Trong khi chờ đợi mong muốn chính đáng đó thành hiện thực, chiều ngày 24/4/2019, con cháu của bác Nguyên đã làm lễ đón tượng bác về đặt trong khuôn viên nhà số 54 Nguyễn Bỉnh Kiêm.
Với một tâm hồn thấm đẫm thơ văn, lại mê thơ Phạm Tiến Duật từ những ngày còn là học sinh trường huyện Yên Thành; vào Trường Sơn được gặp anh Duật trên những “cung đường lửa”, anh Quý càng “thần tượng” nhà thơ. Anh tâm sự, ngày lái xe ở Trường Sơn, một lần tình cờ được gặp anh Duật, anh đã mạnh dạn hỏi nhà thơ viết bài thơ “Nghe tiếng bom ở Seng Phan” trong hoàn cảnh nào, thì được nhà thơ trả lời là khi ông đứng giữa trọng điểm Seng Phan… Hình ảnh đó cứ in đậm trong tâm tưởng của anh Quý.
Thần tượng và yêu quý Phạm Tiến Duật, nên khi nhà thơ lâm bạo bệnh rồi mất, anh Quý là người nhiệt thành ủng hộ xây dựng Nhà lưu niệm nhà thơ. Chưa dừng ở đó, từ “thần tượng” anh đã cho đúc tượng đồng nhà thơ. Bức tượng thể hiện nhà thơ ngồi giữa trọng điểm, cuốn sổ tay đặt trên đầu gối, đôi mắt sắc sảo nhuốm màu thơ đang dõi theo “Tiểu đội xe không kính”, hay những mảnh “khăn xanh phơi đầy lán sớm”…
Trong khi chờ được chọn đặt ở một vị trí phù hợp tại tỉnh Phú Thọ - quê hương Phạm Tiến Duật, anh Quý tạm đặt tượng nhà thơ tại Phòng Tranh – không gian văn hóa của Tập đoàn Thái Bình Dương, 25 Lý Thường Kiệt, Hà Nội.
Cùng với một chuỗi Chương trình tài trợ, thiết thực kỷ niệm 60 năm Ngày mở đường Trường Sơn, anh Quý đã âm thầm, quyết liệt thực hiện được tâm nguyện của mình, dựng được tượng đồng, tri ân hai nhân vật tiêu biểu của đường Trường Sơn huyền thoại. Hỏi mấy ai có được nghĩa cử đó ngoài con người luôn nghĩ đến người khác, làm vì người khác như anh?"
Trích bài viết của Đại tá, Nhà báo Nguyễn Duy Tường
Tổng Biên tập Báo Cựu Chiến Binh Việt Nam
Tổng Biên tập Báo Cựu Chiến Binh Việt Nam
Tin mới nhất
• Báo Hà Nội mới: Biểu dương cá nhân tiêu biểu trong thực hiện Kết luận số 01 của Bộ Chính trị (07/05/2026)
• Báo QĐND: Xây dựng ngành xe máy - vận tải quân sự cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại (06/04/2026)
• Liên đoàn Lao động Thành phố Hà Nội tổ chức thành công Đại hội Công đoàn lần thứ XVIII (31/12/2025)
• Báo Nhân dân: Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam tổ chức Đại hội lần thứ IV, nhiệm kỳ 2025 - 2030 (25/12/2025)
• Báo Đại biểu nhân dân: Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Cuba Vũ Hải Hà chủ trì Hội nghị tổng kết công tác Hội Hữu nghị Việt Nam - Cuba (12/12/2025)
Tin cũ hơn